موضوعات مقالات
  • سیرى در مقتل‌‏نویسى

    تاریخ‏‌نگارى عاشورا از آغاز تا عصر حاضر (۳)

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر در دو مقطع کلى به شناسایى و معرفى مقاتل و نگاشته‌ هاى مربوط  به تاریخ عاشورا از آغاز تا عصر حاضر مى ‌پردازد. در دو شماره پیشین، به مقطع نخست آن، پرداخته شد و گفته شد که مقطع اول از دو بخش سامان یافته است: بخش اول به شناسایى و معرفى فهرست‌‌وار مقاتل از آغاز تا قرن هفتم اختصاص یافته و در بخش دوم، به معرفى توصیفى آثار موجود در تاریخ عاشورا تا قرن هفتم، پرداخته شده است. در این شماره، ادامه این نوشتار که به مقطع دوم پرداخته، ارائه می‌شود.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۱۶
    • بازدید: ۵۷
  • سیری در مقتل‏‌نویسی

    تاریخ‏‌نگاری عاشورا از آغاز تا عصر حاضر (۲)

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر در دو مقطع کلی به شناسایی و معرفی مقاتل و نگاشته‌‌های مربوط به تاریخ عاشورا از آغاز تا عصر حاضر می‌پردازد. در مقطع نخست در دو بخش سامان یافته که در بخش اول آن به شناسایی و معرفی فهرست‌وار مقاتل از آغاز تا قرن هفتم پرداخته و در بخش دوم، آثار موجود در تاریخ عاشورا تا قرن هفتم به صورت توصیفی معرفی شده است. اما مقطع دوم که درباره مقاتل و نگاشته‌‌های قرن هشتم تا چهاردهم است، نیز شامل دو بخش است. در بخش نخست، پس از بیان یک مقدمه، به شناسایی و معرفی چند اثر مهم از قرن هشتم تا عصر حاضر پرداخته و در بخش دوم مهم‌ترین آثار قرن‌های اخیر که نقش بسزایی در تحریف و ارائه گزارش نادرست و جعلی و در برخی موارد، افسانه‌ای، درباره قیام عاشورا داشته‌‌اند، شناسایی و معرفی شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۱۴
    • بازدید: ۷۰
  • نقش اسرار الشهاده در تطور رجزهای عاشورا

    رمضان محمدی، محمد محمدی‌فر

    چگونگی تطور گزارش‌های عاشورایی در دهه‌های اخیر مورد اهتمام محققان عرصه عاشوراپژوهی قرار گرفته است که رجزهای سروده شده در حادثه کربلا از آن جمله است. در همین راستا مقاله حاضر در پی پرداختن به نقش کتاب «اسرار الشهاده» در تطور رجزهای عاشورایی است. در این نوشتار از روش مطالعات اسنادی، تحلیلی و مقایسه‌ای میان کتاب «اسرار الشهاده» و سایر منابع کهن و متقدم تاریخی بهره گرفته شده است که در این میان سهم «اسرار الشهاده» بسیار برجسته است به‌گونه‌ای که با دخل و تصرف مختلف در متن و تعداد رجزها، موجب ورود رجزهای جدید در قالب‌های مختلفی منسوب به شخصیت‌های حقیقی و نیز خرافی کربلا شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۱۳
    • بازدید: ۶۸
  • سیرى‌ در مقتل‌نویسى‌

    تاریخ‌‌نگارى‌ عاشورا از آغاز تا عصر حاضر (۱)

    محسن‌ رنجبر

    پژوهش‌ حاضر در دو مقطع‌ کلى‌ به‌ شناسایى‌ و معرفى‌ مقاتل‌ و نگاشته‌هاى‌ مربوط‌ به‌ تاریخ‌ عاشورا از آغاز تا عصرحاضر مى‌پردازد. مقطع‌ نخست‌ در دو بخش‌ سامان‌ یافته‌ که‌ در بخش‌ اول‌ آن‌ به‌ شناسایى‌ و معرفى‌ فهرست‌ وار مقاتل‌از آغاز تا قرن‌ هفتم‌ پرداخته‌ و در بخش‌ دوم‌، معرفى‌ توصیفى‌ آثار موجود در تاریخ‌ عاشورا تا قرن‌ هفتم‌، صورت‌ گرفته‌است‌.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    • بازدید: ۵۳
  • تاریخ‌نگاری

    ابهامات و یقینیات پیرامون اربعین حسینی

    محمد تقی سبحانی نیا

    در این مقاله با توجه به متون تاریخی معتبر، احتمالات ممکن را تبیین کرده و ضمن بیان نظر مدافعان این واقعه، دیدگاه خود را مبنی بر نبود دلیل کافی و قابل اعتماد بر مسئله اربعین سیدالشهدا (ع) تبیین خواهیم نمود. همچنین امکان رسیدن کاروان اسرا را نیز به کربلا در اربعین اول تقریباً ناممکن دانسته و در پایان، دلیل الحاق سر مطهر امام حسین (ع) را به جسم شریفش مورد خدشه قرار داده و وجود حدیث شریفی که زیارت اربعین را از علائم مؤمنان می‌شمارد، برای استحباب و فضیلت آن زیارت کافی دانسته‌ایم.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۲۶
    • بازدید: ۱۵۹
  • تاریخ‌نگاری ابومخنف

    واقعه کربلا و بازنمایی عملکرد گفتمان حاکم

    حسن حضرتی، لیلا نجفیان رضوی

    شرح مفصل جزئیات رویدادهای مرتبط با قیام امام حسین (ع) و ابعاد مختلف آن از ویژگی‌های تاریخ‌نگاری ابومخنف است.  در مقاله حاضر، با تکیه بر رویکرد نظریه تحلیل گفتمان لاکلا و موفه، نحوه بازتاب کوشش‌های گفتمان حاکم برای هژمون ماندن، در گزارش ابومخنف از واقعه کربلا مورد توجه قرار گرفته‌است. براساس بررسی انجام شده، استفاده گفتمان حاکم از برجسته‌سازی و حاشیه‌رانی، چه در بُعد نرم‌افزاری (نامه‌ها و سخنرانی‌ها) و چه در بُعد سخت‌افزاری (تهدید، ایجاد خفقان و استفاده از نیروی نظامی تا حذف فیزیکی مخالفان با استفاده از مداخلات هژمونیک)، در متن تولیدی ابومخنف بازنمایی شده‌است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۲۳
    • بازدید: ۷۸
  • مقتلی دیگر از عاشورا

    معرفى و بررسى «مقتل الحسین (ع)» نوشته خوارزمی

    محسن رنجبر

    این نوشتار در دو بخش سامان یافته است. بخش آغازین، به معرفى شخصیت، جایگاه علمى، استادان، شاگردان و آثار خوارزمى و بخش دوم به معرفى و بررسى «مقتل خوارزمى» و مقایسه آن با «مقتل ابومخنف» و بخش حوادث کربلا از «فتوح» ابن اعثم پرداخته است. در این بررسى و مقایسه، تفاوت‌ها، شباهت‌ها، کاستى‌ها و زیادى‌هاى گزارش‌هاى مقتل خوارزمى نسبت به این دو اثر، نگاشته شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۲۲
    • بازدید: ۸۰
  • از صفویه تا مشروطه

    جریان شناسی تاریخی قرائت حماسی ـ اسطوره‌ای واقعه عاشورا

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر به مطالعه، بررسی و جریان‌شناسی تاریخی یکی از مهم‌ترین و مشهورترین قرائت‌ها و برداشت‌ها از واقعه عاشورا، یعنی قرائت حماسی ـ اسطوره‌ای از عصر صفویه تا مشروطه (با تأکید بر مقاتل) می‌پردازد. بر این اساس، پس از بیان چیستی دو واژه حماسه و اسطوره و رابطه و نسبت میان آن دو، به تبیین و پیشینه این رویکرد و قرائت پرداخته شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۱۵
    • بازدید: ۱۳۱
  • کتاب‌شناسی امام حسین (ع)

    شناسایی شاخصه‌های مکتب امام حسین (ع) با تکیه بر مقتل ابومخنف

    لیلا نجفیان رضوی، محبوبه فرخنده‌زاده

    تکیه ابومخنف در نگارش کتاب مقتل الحسین بر جزئیات و محاورات و نیز نزدیکی دوره حیات او به واقعه کربلا، مجموعه‌ای نادر از عملکرد امام (ع) در مراحل مختلف شکلگیری واقعه کربلا را در اختیارمان قرار داده است. منظور نظر تحقیق حاضر قرار گرفته است. نتیجه این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی، حاکی از آن است که آگاهی دادن به مخاطبان شاخصه اصلی مکتب امام حسین (ع) در مسیر حرکت ایشان بوده است. ایشان این مهم را با محوریت دو موضوع به انجام رسانیده‌اند: بیان ویژگی‌های رهبر مسلمانان و عدم مشروعیت حکومت وقت.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
    • بازدید: ۸۰
  • گزارشى از مهم‌ترین اعداد و ارقام حادثه عاشورا

    عاشورا در آینه آمار و ارقام

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر، گزارشى است از مهم‌ترین اعداد و ارقام حادثه عاشورا، از جمله آمار سپاه امام حسین (ع) و لشکر یزید، آمار شهدا و کشته‌هاى دشمن، آمار سرهاى شهدا، روزشمار واقعه عاشورا و.... ضمناً با مقایسه و تحلیل اخبار گوناگون و در برخى موارد ناهمگون، درباره اعداد و ارقام این حادثه، تلاش شده است که گزارش صحیح و قابل پذیرش، گزینش و ارائه شود.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۰۵
    • بازدید: ۱۰۲
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×