موضوعات مقالات
  • جاماندگان کرب و بلا

    عبدالله‌ بن جعفر و قیام کربلا

    عبدالرضا عرب ابوزیدآبادی

    عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب از شخصیت‌های مشهور تاریخ اسلام و از اصحاب نزدیک امامان نخستین شیعه است. او رسول خدا (ع) را درک کرده و از آن حضرت نیز روایاتی نقل نموده است. عبدالله نزد مورخان شیعه و سنی از جایگاه والایی برخوردار است و از او با احترام یاد کرده‌اند. روایات فراوانی از او نقل شده است. با اینکه او از اصحاب خاص و نزدیک امام حسین (ع) و از چهره‌های برجسته هاشمی بود، ولی در قیام کربلا حضور نداشت. درباره علت حضور نداشتن او در قیام کربلا دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد که در نوشته حاضر، بررسی می‌شود.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۰۷
    • بازدید: ۱۷
  • جنگ‌افزارهای موجود در اردوی حسینی

    تجهیزات جنگی امام حسین (ع) و یارانش در واقعه عاشورا

    مصطفی صادقی

    واقعه عاشورا از جنبه‌های مختلفی بررسی و مطالعه شده و با این حال زوایای مبهمی از آن دغدغه پژوهشگران این عرصه است. از جمله این جنبه‌ها واکاوی هدف و فلسفه قیام حسینی است و رد یا اثبات آرای مطرح در این مسئله نیازمند فهم چگونگی این رویداد مهم خواهد بود. بخشی از این چگونگی به شناخت تجهیزات به کار رفته در این رخداد خونبار مربوط  می‌شود و دستیابی به کمّیت و کیفیت جنگ‌افزارهای موجود در اردوی حسینی می‌تواند شاهدی بر مقصد و مقصود جنگاوران باشد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۰۷
    • بازدید: ۲۹
  • بازپژوهی دو اشکال تاریخی؛

    نظریه حکومت‌خواهی سیدالشهدا (ع)

    رمضان محمدی، ابراهیم گودرزی

    رمزگشایی از هدف یا اهداف سیدالشهدا (ع) در برپایی قیام عاشورا، در پنجاه سال اخیر و به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، رونق فراوان یافته است و بسیاری از محققان به واکاوی چیستی و چرایی آن واقعه عظیم پرداخته‌اند. از بررسی نظریه‌های مختلف شیعی درباره قیام سیدالشهدا (ع) برمی‌آید که دو نظریه حکومت‌خواهی و شهادت‌طلبی، از دیگر نظریه‌ها فراگیرتر است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۰۶
    • بازدید: ۲۴
  • جاماندگان کرب و بلا

    بررسی علت عدم حضور سلیمان بن صرد در کربلا

    عبدالرضا عرب ابوزیدآبادی

    سلیمان بن صرد خزاعی از بزرگان و رهبران شیعه عراق و از اصحاب و یاران نزدیک امامان نخستین شیعه است که در بیشتر حوادث سیاسی، به ویژه جنگ‌های دوران امام علی (ع) و امام حسن (ع) در کنار امامان حضور داشته و سابقه درخشانی از خود به جای گذاشته است. وی با اینکه طلایه‌دار نهضت دعوت از امام حسین (ع) برای آمدن به عراق است، اما خود در حادثه عاشورا غایب بوده است. درباره علت غیبت او در حادثه عاشورا همواره دیدگاه‌ها و احتمال‌هایی مطرح بوده است که در این نوشتار به نقد و بررسی آن‌ها پرداخته می‌شود.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
    • بازدید: ۱۷
  • نگاهی بر شهادت حضرت علی اصغر (ع)

    منطق خون در قیام امام حسین (ع)

    محمد رنجبر حسینی، فاطمه فرح زادی

    از جمله ویژگی‌های شاخص قیام امام حسین (ع)، خونین شدن این قیام با خون مطهر شهیدان، به‌ویژه حضرت علی اصغر (ع) است. براساس نقل مقاتل و کتاب‌های تاریخی و مفاد زیارت‌نامه‌ها، امام حسین (ع) در روز عاشورا خون زخم و جراحت خویش را به آسمان پاشید و صورت مبارکش را با آن رنگین کرد. همچنین خون علی اکبر (ع) و علی اصغر (ع) را نیز به هنگام شهادت به آسمان پاشید و قطره‌ای از آن خون‌ها به زمین بازنگشت. بنابراین خونین کردن صحنه شهادت بهترین عزیزان از سوی امام حسین (ع)، به‌ویژه علی اصغر (ع) منطق و اهدافی حاکم است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
    • بازدید: ۲۶
  • ارزیابی اخبار و روایات

    تعامل محمد‌ بن‌ حنفیه با سیدالشهداء (ع) در قیام عاشورا

    رمضان محمدی، ابرهیم گودرزی

    وجود گزارش‌های ضد و نقیض درباره کیفیت تعامل محمد بن‌ حنفیه و سیدالشهداء (ع) در رابطه با نهضت کربلا، نشان از لزوم ارزیابی و بررسی صحت و سقم آن اخبار دارد. گزارش ابن ‌اعثم مبنی بر نگارش وصیت‌نامه از سوی امام (ع) برای محمد بن حنفیه پیش از ترک مدینه؛ مخالفت او با قیام آن حضرت در گزارش ابن‌ سعد؛ دو نامه ارسالی سیدالشهداء (ع) برای وی از مکه و کربلا و نیز «روایت مشیت» که از ابن‌طاووس نقل شده، از جمله این اخبار است. پژوهش حاضر بر آن است تا این اخبار را مورد بازخوانی قرار داده و به نقد و ارزیابی آن‌ها بپردازد. 

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۰۳
    • بازدید: ۳۱
  • ارزیابی اخبار و روایات

    روایات روزه عاشورا؛ چیستی ، گونه‌ها و تحلیل

    عبدالعلی پاکزاد، مهدی (عبدالمهدی) جلالی

    روزه روز عاشورا همواره در میان عالمان اهل سنت و عالمان اهل شیعه معرکه آرا بوده است. سبب این اختلاف، وجود دو دسته روایات موجود در کتب روایی شیعه درباره آن است و نوشتار موجود در تلاش برای بررسی سندی در محتوای احادیث، به روش توصیفی تحلیلی ـ انتقادی به منظور آشنایی با این دو دسته روایات است.

    یافته‌های پژوهش حاضر این است که روزه عاشورا قبل از تشریع روزه ماه رمضان بوده و پس از آن رها شده است و البته آنچه که از مجموع روایات استنتاج می‌شود اینکه مجوز صوم در این روز، قوی‌تر بیان شده است.

     

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۷/۳۰
    • بازدید: ۲۳
  • بر مبنای کاوش فرایند کلام

    تحلیل گفتمان سروده فرزدق برای امام سجاد (ع)

    مریم شعبانزاده، محبوبه ایمانی

    تحلیل گفتمان با کاوش فرایند کلام به بررسی زمینه‌های تولید سخن اعم از اندیشه‌های دینی، اجتماعی و سیاسی گوینده سخن و نحوه تولید آن و بازجست تعامل خواننده متن با کلام اطلاق می‌شود. داستان مدح فرزدق (19 - 110 ق.) شاعر بلندپایه اموی از امام سجاد (ع) معروف است که در آن هشام خلیفه اموی را با شعر و کلام خود در جمع، شرمنده کرده و حاکم قدرتمند زمان را از طریق کلام شکست داده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۷/۳۰
    • بازدید: ۴۵
  • سیر تکاملی مقتل

    مقتل‌نگاری با تکیه بر مقتل‌نگاران اصحاب امامان معصوم (ع)

    حسین حسینیان مقدم

    مقتل‌نگاری از شاخه‌های مهم تاریخ‌نگاری و مورد اعتنای همه فرق اسلامی است که با تلاشی همگانی و رویکردهایی متفاوت بالنده شد. پژوهش حاضر مقتل‌نگاری را با رویکردی علمی ـ تحلیلی تا قرن سوم و با تکیه بر نقش اصحاب امامان شیعه (ع) بررسی می‌نماید. در این آزمایش با استفاده از شیوه تاریخی، ذهن‌شناسی مؤلفان (به معنای نوعی راهیابی به آرا و تفکرات آنان، با مطالعه آثار و شرح حال‌ها برای گمانه‌زنی درباره شیوه نگارشی و رویکرد مؤلفان به مسائل تاریخی) و مقایسه آثار آنان، دو جریان حدیث‌نگر و تاریخ‌نگر مطالعه شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۷/۲۹
    • بازدید: ۲۰
  • توابین و مختار

    گونه‌شناسی قیام‌های خونخواه امام حسین (ع)

    عباس احمدوند، بهرام بهرامی، سعادت غضنفری

    قیام توابین و مختار، با هدف خونخواهی امام حسین (ع) انجام گرفت که رهبران آن‌ها دیدگاه و روش‌های انقلابی متفاوتی داشتند؛ توابین بیشتر در پی جبران قصورشان در قبال قاتلان دشت طف بودند و معیار‌های دشواری برای جذب نیرو داشتند. از این‌روی، تنها راه تحقق هدف خود را جان‌فشانی دانسته، قائل به اصالت وسیله، هم‌پایه هدف بودند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۷/۲۹
    • بازدید: ۳۰
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×