موضوعات مقالات
  • مروری بر 40 سال شعر عاشورایی با محمدرضا سنگری

    ادبیات عاشورایی از زبان محمدرضا سنگری

    سعید موسوی

    واقعه عاشورا همواره در ادبیات و تاریخ تشیع، پررنگ‌ترین عنصر بوده است. ادبیات عاشورایی از دیرباز مورد توجه نویسندگان، شعرا و ادبا بوده است. از روزی که حضرت امام‌ حسین (ع) را در صحرای کربلا به شهادت رساندند و خانواده و اصحاب مویه کردند، ادبیات عاشورایی متولد شد و همچنان به حرکت خود ادامه می‌دهد.

    نکته قابل توجه برای ما نحوه این بروز و ظهور در دوره‌های مختلف تاریخی و سیاسی است. به ویژه خواستیم تا در گفت‌وگو با دکتر محمدرضا سنگری که ادیب و عاشورا پژوه است، نقش ادبیات عاشورایی را در 40 سال‌ اخیر بررسی کنیم. مثلا در چه دوره‌ای و چرا رنگ‌ حماسه بیشتر بود و در چه دوره‌ای نگاه عرفانی غلبه داشت. حاصل این گفت‌وگو را بخوانید.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۷/۲۲
    • بازدید: ۴۹۲۹
  • یادداشتی در باب تعهد در ادبیات

    ادبیات متعهد بر مذهب شیعه چه تاثیری داشته است؟

    مهدیار فدوی

    «ادبیات متعهد» از‌ آن‌ دست مفاهیمی است که از ابتدای ظهورش تاکنون همواره با ابهامات فراوانی، حتی ابهامات ذاتی، همراه بوده است. از شرح و تعریف «ادبیات متعهد» (ادبیات درخدمت امری غیر از ادبیات) و «ادبیات غیرمتعهد» (ادبیات درخدمت خود ادبیات) که بگذریم، این سؤال به ذهن متبادر می‌شود که واقعا ادبیات به چه چیزی ممکن است متعهد باشد که این صفت را به‌ دنبال خودش بکشد؟ دیگر اینکه مگر محتوایی که خالق اثر ادبی ارائه می‌کند از چه جهانی غیر از جهان ما می‌آید که نخواهد هیچ‌کدام از دغدغه‌های بشر را تسکین دهد و صرفا به‌ دنبال زیبایی باشد؟

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۱/۲۰
    • بازدید: ۵۶۴
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش چهارم)

    امام حسین علیه‌السلام در نمایشنامه‎ها

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    آخرین بخش این نوشتار به بررسی نوع نگاه نویسندگان جهان معاصر عرب به امام حسین (ع) و قیام حضرت در قالب نمایشنامه‌ها است. بدون شک آوردن مضامین مختلفی از قیام حضرت در قالب نمایشنامه ها تاثیر و ماندگاری بسیاری بر روح و جان مخاطبان خواهد گذاشت.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۹
    • بازدید: ۱۶۶۲
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش سوم):

    امام حسین (ع) در مقتل منظوم

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    از جمله اشعاری که در زمره رثای حسینی می‌توان شمرد اشعار مقتل منظوم است. به این صورت که وقایع کربلا، شهادت یاران امام حسین (ع) و حالات اسرای کربلا به صورت منظوم در آمده است. برخی اشعاری که ‌اکنون در عصر ما در بسیاری از مجالس حسینی استفاده می‌شود، از این نوع اشعار هستند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۷
    • بازدید: ۱۱۵۱
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش دوم)

    قالب‌های رثای حسینی در عصر معاصر

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

     رثای حسینی در عصر معاصر در قالب‌های کلاسیک، رمانتیک، مقتل منظوم، اشعار شعبی، ملحمه و نمایش‌نامه عرضه شده است؛ که در هر یک از موارد نمونه‌ای را همراه با مختصری از زندگی‌نامه شاعر بیان می‌داریم.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۴
    • بازدید: ۸۱۶
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش اول):

    شعر معاصر حسینی

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    شاعر معاصر با مقایسه کربلا با حوادث جنوب لبنان و فلسطین، حادثه عاشورا را نماد ظلم‌ستیزی می‌داند و مخاطب را به مخالفت با حاکمان ظالم ترغیب می‌کند. در هیچ یک از اعصار گذشته الهام از عاشورا در بین شاعران و ادبیات به‌گونه‌ای که در عصر حاضر وجود دارد، دیده نشده است. شعرای سنی، مسیحی و حتی کمونیسم از مکتب عاشورا درس آزادگی را آموخته‌اند. در سال‌های اخیر اشعار شعبی که در دیوان‌های مختص اهل‌بیت (ع) و به‌خصوص در سوگ اباعبدالله (ع) جمع‌آوری شده است، در عراق و در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اشعار معمولا در پایان منبرهای حسینی استفاده می‌شوند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۴/۲۴
    • بازدید: ۲۲۵۱
  • فرهنگ عاشورایی و فرهنگ انتظار:

    ادبیات عاشورایی در شعر معاصر

    مهدی اکبری سکه روانی

    در این مقاله مهم‌ترین جلوه‌های عاشورایی ظهور یافته در ادبیات عصر انقلاب تصویر می‌شود: مدح و منقبت، شجاعت و ظلم‌ستیزی، صبر و شکیبایی، وفاداری، جاودانگی حماسه عاشورا و ... همراه با شاهد مثال‌هایی از شعر گرمارودی، امین‌پور، حسینی، قزوه، صفارزاده و ...، در پایان نیز برخی از مشخصه‌های بارز ادبیات عاشورایی عصر انقلاب در قسمت نتیجه‌گیری آمده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۴/۱۶
    • بازدید: ۱۷۱۰
  • تیغ‌ها لعل‌گون ز خون حسین:

    سنایی غزنوی و شعر عاشورایی

    رضا بیات

    ابوالمجد مجدود‌بن‌آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمه دوم سده پنجم و نیمه اول سده ششم هجری است. چنانچه از شعر سنایی بر می‌آید او به تمام دانش‌های زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. بسیاری از مفاهیم و مضامین بلند اخلاقی و عرفانی، برای نخستین بار، با سحر و سادگی سخن دلنشین، زلال و از جان برخاسته حکیم سنایی به ادبیات کهن فارسی وارد شد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
    • بازدید: ۱۶۰۰
    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۱/۲۰
    • بازدید: ۸۶۲
  • مقامات حسینی

    منظومه‌ حماسی درباره عاشورا در ادب فارسی

    عبدالله رادمرد

    «مقامات حسینی» یکی از منظومه‌های حماسی درباره عاشورا در ادب فارسی است که میرزا محمداکبر منشی بمرودی قاینی، دبیر دربار نادرشاه افشار، آن را در سال 1170 ه.ق سروده است. این منظومه حدود 4300 بیت دارد، بر وزن و قالب شاهنامه فردوسی.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۱/۰۲
    • بازدید: ۲۹۱۰
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×