موضوعات مقالات
  • ارزیابی اخبار و روایات

    تجلی عزت الهی در حماسه عاشورا

    صدیقه نیک طبع

    بررسی واژه عزت در لسان وحی و اطلاق آن بر خدا و رسول و مومنان، ازجمله موضوعاتی است که در تعیین و جهت‌دهی خط‌مشی زندگی شخصی و اجتماعی اهمیت دارد. در این مقاله با موضوع «تجلی عزت الهی در حماسه حسینی» درصددیم تا ضمن ترسیم مواردی از عزت‌آفرینی‌های امام حسین (ع) در مسیر حرکت از مدینه تا کربلا و تا عصر عاشورا - در مقابل روایتگری کسانی که حرکت امام را دور از شان ایشان تفسیر می‌کنند - تجلی عزت الهی در حماسه حسینی و تحقق مفهوم عزت و استیلای واقعی افراد عزیزالنفس را به اثبات برسانیم و نشان دهیم چه فاصله عظیمی است بین عزت و استیلای واقعی و استیلا با حربه زور و قلدری و هم‌درسی از درس‌های عاشورا متذکر شود تا آویزه گوش قرار دهیم.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۲/۱۰
    • بازدید: ۳۲
  • بررسی تفسیری آیات زنده بودن شهدا

    سیده هانیه مومن، روح‌الله شهیدی

    خدای متعال در قرآن کریم موضوع زنده بودن شهدا را در دو آیه بازگو نموده است. مقصود از شهدا در این آیات تمام کسانی هستند که به مقام شهود حقیقت رسیده و با عمل خود در صدد اعتلای کلمه حق و ریشه‌کن کردن باطل می‌باشند؛ اگرچه در جهاد کشته نشوند و با مرگ طبیعی از دنیا بروند. مفسران درباره نوع این حیات دارای دو دیدگاه هستند؛ این مقاله ضمن بررسی دیدگاه‌ها بیان می‌دارد حیات شهدا حیات حقیقی ویژه‌ای در برزخ است که انسان‌های عادی از آن محروم هستند. دیدگاه جامع در مورد مفهوم این حیات ویژه برزخی نیز عبارت از «احاطه نامحدود شهدا بر عوالم ملک و ملکوت از طریق علم و قدرت» است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۲/۰۳
    • بازدید: ۵۲
  • بررسی ادعیه

    بینامتنیت دعای چهارم صحیفه سجادیه و قرآن

    علیرضا زکی‌زاده رنانی، سمیه قربانی

     صحیفه سجادیه که از آن تعبیر به «اخت القرآن» نموده‌اند، مفاهیم و تعابیر قرآنی بسیار در آن تجلی یافته است. آیات قرآن چه به صراحت و چه به اشارت در فراز های نورانی صحیفه نمود یافته و این موضوع، تاثیرپذیری از آیات و درک مفاهیم عمیق قرآنی را توسط امام سجاد (ع) می‌رساند. پژوهش حاضر به بررسی رابطه بینامتنی قرآن و فرازهای ابتدایی دعای چهارم صحیفه سجادیه پرداخته و با روش توصیفی تطبیقی به این نتیجه دست یافت که پیوندی دوسویه و تنگاتنگ بین قرآن و کلام امام سجاد (ع) برقرار است. چنانکه صحیفه در قالب تناص اجترار و امتصاص و نیز بر اساس بینامتنی مضمونی و لفظی با قرآن رابطه‌ای استوار برقرار کرده و همچنین از تناص حوار در صحیفه پرهیز شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۱/۱۵
    • بازدید: ۸۱
  • اشارات قرآنی

    تضمین و تلمیح در صحیفه سجادیه

    فاطمه شریف‌زاده یزدی، محمد جنتی‌فر

    یکی از قرینه‌ها، عرضه ادعیه صحیفه سجادیه به قرآن است. براین اساس، این پژوهش در صدد بررسی «درونمایه‌های مشترک قرآن و صحیفه» بوده تا به درستی متن کتاب دست یابد. رابطه قرآن و صحیفه، رابطه محتوایی است. با عرضه صحیفه سجادیه به قرآن کریم، اشارات، تلمیح‌ها، تضمین‌های قرآنی آن حضرت فراوان به چشم می‌خورد و اشتراکات بین آن دو کتاب اعتبار صحیفه را می‌افزاید. 

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    • بازدید: ۷۱
  • قرآن شناسی

    رابطه معنایی سوره مبارکه «فجر» با قیام عاشورا

    روح‌الله افضلی گروه، ایران اسدی

    سوره فجر در مکه نازل شده؛ 30 آیه، 139 کلمه و 509 حرف دارد و همانند بسیاری دیگر از سوره‌هایی که در مکه نازل شده، آیاتش کوتاه، تکان دهنده، پرمحتوا و همراه با هشدارهای فراوان است. از این جهت این سوره را «سوره حسین بن علی (ع)» نامیده‌اند که قیام و شهادت آن حضرت در آن تاریکی طغیان، مانند طلوع فجر، از نو منشأ حیات و حرکت شده است. در این پژوهش معنی فجر و تعبیر آن، فضیلت سوره فجر، معرفی آن به عنوان حسین (ع) و ارتباط با شب‌های ده‌گانه و چند قوم طغیان‌گر و ارتباط آن با حسین (ع) بررسی شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۳۰
    • بازدید: ۱۱۵
  • بر مبنای کاوش فرایند کلام

    تحلیل گفتمان سروده فرزدق برای امام سجاد (ع)

    مریم شعبانزاده، محبوبه ایمانی

    تحلیل گفتمان با کاوش فرایند کلام به بررسی زمینه‌های تولید سخن اعم از اندیشه‌های دینی، اجتماعی و سیاسی گوینده سخن و نحوه تولید آن و بازجست تعامل خواننده متن با کلام اطلاق می‌شود. داستان مدح فرزدق (19 - 110 ق.) شاعر بلندپایه اموی از امام سجاد (ع) معروف است که در آن هشام خلیفه اموی را با شعر و کلام خود در جمع، شرمنده کرده و حاکم قدرتمند زمان را از طریق کلام شکست داده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۷/۳۰
    • بازدید: ۲۲۲
  • مروری بر 40 سال شعر عاشورایی با محمدرضا سنگری

    ادبیات عاشورایی از زبان محمدرضا سنگری

    سعید موسوی

    واقعه عاشورا همواره در ادبیات و تاریخ تشیع، پررنگ‌ترین عنصر بوده است. ادبیات عاشورایی از دیرباز مورد توجه نویسندگان، شعرا و ادبا بوده است. از روزی که حضرت امام‌ حسین (ع) را در صحرای کربلا به شهادت رساندند و خانواده و اصحاب مویه کردند، ادبیات عاشورایی متولد شد و همچنان به حرکت خود ادامه می‌دهد.

    نکته قابل توجه برای ما نحوه این بروز و ظهور در دوره‌های مختلف تاریخی و سیاسی است. به ویژه خواستیم تا در گفت‌وگو با دکتر محمدرضا سنگری که ادیب و عاشورا پژوه است، نقش ادبیات عاشورایی را در 40 سال‌ اخیر بررسی کنیم. مثلا در چه دوره‌ای و چرا رنگ‌ حماسه بیشتر بود و در چه دوره‌ای نگاه عرفانی غلبه داشت. حاصل این گفت‌وگو را بخوانید.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۷/۲۲
    • بازدید: ۶۵۳۰
  • یادداشتی در باب تعهد در ادبیات

    ادبیات متعهد بر مذهب شیعه چه تاثیری داشته است؟

    مهدیار فدوی

    «ادبیات متعهد» از‌ آن‌ دست مفاهیمی است که از ابتدای ظهورش تاکنون همواره با ابهامات فراوانی، حتی ابهامات ذاتی، همراه بوده است. از شرح و تعریف «ادبیات متعهد» (ادبیات درخدمت امری غیر از ادبیات) و «ادبیات غیرمتعهد» (ادبیات درخدمت خود ادبیات) که بگذریم، این سؤال به ذهن متبادر می‌شود که واقعا ادبیات به چه چیزی ممکن است متعهد باشد که این صفت را به‌ دنبال خودش بکشد؟ دیگر اینکه مگر محتوایی که خالق اثر ادبی ارائه می‌کند از چه جهانی غیر از جهان ما می‌آید که نخواهد هیچ‌کدام از دغدغه‌های بشر را تسکین دهد و صرفا به‌ دنبال زیبایی باشد؟

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۱/۲۰
    • بازدید: ۱۲۲۶
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش چهارم)

    امام حسین علیه‌السلام در نمایشنامه‎ها

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    آخرین بخش این نوشتار به بررسی نوع نگاه نویسندگان جهان معاصر عرب به امام حسین (ع) و قیام حضرت در قالب نمایشنامه‌ها است. بدون شک آوردن مضامین مختلفی از قیام حضرت در قالب نمایشنامه ها تاثیر و ماندگاری بسیاری بر روح و جان مخاطبان خواهد گذاشت.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۹
    • بازدید: ۲۳۶۶
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش سوم):

    امام حسین (ع) در مقتل منظوم

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    از جمله اشعاری که در زمره رثای حسینی می‌توان شمرد اشعار مقتل منظوم است. به این صورت که وقایع کربلا، شهادت یاران امام حسین (ع) و حالات اسرای کربلا به صورت منظوم در آمده است. برخی اشعاری که ‌اکنون در عصر ما در بسیاری از مجالس حسینی استفاده می‌شود، از این نوع اشعار هستند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۷
    • بازدید: ۱۸۲۹
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×