موضوعات مقالات
  • ارزیابی اخبار و روایات

    سیر تاریخی سرگذشت حضرت رقیه (س) در منابع تاریخی

    سید ضیاءالدین علیا نسب، رویا رحیمی قاضی

    حضرت رقیه (س) فرزند امام حسین (ع) امام سوم شیعیان است. این پژوهش به دنبال کشف سرگذشتی روشن درباره ایشان است. نگارنده در این تحقیق که با شیوه کتابخانه‌ای انجام گرفته، به این نتیجه رسیده که نام ایشان فاطمه، مادرش ام اسحاق دختر طلحه بن عبدالله تیمیه بوده و در سال پنجاه‌وهفت هجری در مدینه دیده به جهان گشوده است. پس از عاشورا در جمع اسیران حضور داشته و در چهار سالگی در صفر سال شصت‌ویک هجری چند روز پس از دیدن سر مبارک پدرش، در خانه یزید وفات کرده و همان‌جا به خاک سپرده شده است. ذکر نام رقیه در منابع تاریخی به قرن دوم برمی‌گردد که از منابع آن می‌توان به کتاب «مقتل الرقیه» به نقل از کتاب «منتخب التواریخ» اشاره کرد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
    • بازدید: ۸
  • ارزیابی اخبار و روایات

    تجلی عزت الهی در حماسه عاشورا

    صدیقه نیک طبع

    بررسی واژه عزت در لسان وحی و اطلاق آن بر خدا و رسول و مومنان، ازجمله موضوعاتی است که در تعیین و جهت‌دهی خط‌مشی زندگی شخصی و اجتماعی اهمیت دارد. در این مقاله با موضوع «تجلی عزت الهی در حماسه حسینی» درصددیم تا ضمن ترسیم مواردی از عزت‌آفرینی‌های امام حسین (ع) در مسیر حرکت از مدینه تا کربلا و تا عصر عاشورا - در مقابل روایتگری کسانی که حرکت امام را دور از شان ایشان تفسیر می‌کنند - تجلی عزت الهی در حماسه حسینی و تحقق مفهوم عزت و استیلای واقعی افراد عزیزالنفس را به اثبات برسانیم و نشان دهیم چه فاصله عظیمی است بین عزت و استیلای واقعی و استیلا با حربه زور و قلدری و هم‌درسی از درس‌های عاشورا متذکر شود تا آویزه گوش قرار دهیم.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۲/۱۰
    • بازدید: ۴۷
  • عاشورا پژوهی

    رابطه کلی و توانایی در نهضت عاشورا

    احدالله قلی زاده برندق

    در مکتب اسلام تکالیف به قدر توانایی انسان‌ها  تعریف شده است و این اصل کلی بر تمام احکام اسلامی حکومت دارد. این تحقیق جریان این اصل مهم دین را در نهضت عاشورا بررسی کرده و نشان داده است که این مهم،‌ در قیام عاشورا مورد توجه امام حسین (ع)‌ بوده و‌ آن حضرت با ارزیابی دقیق شرایط اجتماعی و توانایی خود، برای دستیابی به اهداف تعریف شده،‌ اقدام به قیام نموده است. در این عرصه،‌ ابتدا دو دیدگاه متفاوت دراین‌باره مطرح شده و به اختصار شرایط فرهنگی و اجتماعی جهان اسلام و رسالت امام حسین (ع)‌ در‌ آن شرایط مورد بحث قرار گرفته است. سپس اهداف نهضت عاشورا و توانایی‌ها و عناصر اصلی قدرت امام حسین (ع)‌ برای دستیابی به اهداف مطرح شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۲/۰۶
    • بازدید: ۵۶
  • سیرى در مقتل‌‏نویسى

    تاریخ‏‌نگارى عاشورا از آغاز تا عصر حاضر (۳)

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر در دو مقطع کلى به شناسایى و معرفى مقاتل و نگاشته‌ هاى مربوط  به تاریخ عاشورا از آغاز تا عصر حاضر مى ‌پردازد. در دو شماره پیشین، به مقطع نخست آن، پرداخته شد و گفته شد که مقطع اول از دو بخش سامان یافته است: بخش اول به شناسایى و معرفى فهرست‌‌وار مقاتل از آغاز تا قرن هفتم اختصاص یافته و در بخش دوم، به معرفى توصیفى آثار موجود در تاریخ عاشورا تا قرن هفتم، پرداخته شده است. در این شماره، ادامه این نوشتار که به مقطع دوم پرداخته، ارائه می‌شود.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۱۶
    • بازدید: ۱۳۸
  • سیری در مقتل‏‌نویسی

    تاریخ‏‌نگاری عاشورا از آغاز تا عصر حاضر (۲)

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر در دو مقطع کلی به شناسایی و معرفی مقاتل و نگاشته‌‌های مربوط به تاریخ عاشورا از آغاز تا عصر حاضر می‌پردازد. در مقطع نخست در دو بخش سامان یافته که در بخش اول آن به شناسایی و معرفی فهرست‌وار مقاتل از آغاز تا قرن هفتم پرداخته و در بخش دوم، آثار موجود در تاریخ عاشورا تا قرن هفتم به صورت توصیفی معرفی شده است. اما مقطع دوم که درباره مقاتل و نگاشته‌‌های قرن هشتم تا چهاردهم است، نیز شامل دو بخش است. در بخش نخست، پس از بیان یک مقدمه، به شناسایی و معرفی چند اثر مهم از قرن هشتم تا عصر حاضر پرداخته و در بخش دوم مهم‌ترین آثار قرن‌های اخیر که نقش بسزایی در تحریف و ارائه گزارش نادرست و جعلی و در برخی موارد، افسانه‌ای، درباره قیام عاشورا داشته‌‌اند، شناسایی و معرفی شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۱۴
    • بازدید: ۱۴۶
  • سیرى‌ در مقتل‌نویسى‌

    تاریخ‌‌نگارى‌ عاشورا از آغاز تا عصر حاضر (۱)

    محسن‌ رنجبر

    پژوهش‌ حاضر در دو مقطع‌ کلى‌ به‌ شناسایى‌ و معرفى‌ مقاتل‌ و نگاشته‌هاى‌ مربوط‌ به‌ تاریخ‌ عاشورا از آغاز تا عصرحاضر مى‌پردازد. مقطع‌ نخست‌ در دو بخش‌ سامان‌ یافته‌ که‌ در بخش‌ اول‌ آن‌ به‌ شناسایى‌ و معرفى‌ فهرست‌ وار مقاتل‌از آغاز تا قرن‌ هفتم‌ پرداخته‌ و در بخش‌ دوم‌، معرفى‌ توصیفى‌ آثار موجود در تاریخ‌ عاشورا تا قرن‌ هفتم‌، صورت‌ گرفته‌است‌.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۰۷
    • بازدید: ۱۲۹
  • پاسخی به منکران اربعین

    پژوهشى در اربعین حسینى (ع)

    محسن رنجبر

    حضور اهل بیت (ع) در اولین اربعین شهادت امام حسین (ع) بر سر مزار آن حضرت در کربلا از مسائلى است که در قرون اخیر برخى محققان شیعه درباره آن تشکیک کرده‌اند. در مقابل، برخى دیگر از اندیشمندان، درصدد رد این تشکیک و اثبات اربعین اول شده‌اند. این نوشتار ابتدا به دلایل منکران اربعین اول پرداخته و در ادامه به پاسخگویی آن‌ها می‌پردازد، سپس با استفاده از قراین و شواهد دیگر، دیدگاه موافقان اربعین اول را تأیید می‌کند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۰۲
    • بازدید: ۸۱
  • حراست عملی از مقام امامت

    ولایت‌مداری حضرت زینب (س)

    فاطمه معتمد لنگرودی

    ولایت‌مداری (قبول و حراست عملی از مقام امامت علی (ع) و اولادشان) از ارکان ضروری و مورد تأکید در قرآن کریم و روایات پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) است. در این میان حضرت زینب (س) فرزند امام علی (ع) و فاطمه (س) از دامان رسالت و امامت برخاسته است؛ به دلیل یاری امام زمان خویش در شرایط دشوار زمانی و مکانی، یکی از الگوهای بارز در امر ولایت‌مداری و ولایت‌پذیری است. سؤال اصلی این جاست که سبک زندگی حضرت زینب (س) در حوزه ولایت‌مداری در چه ابعادی بوده است؟

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۲۹
    • بازدید: ۱۴۶
  • سیری بر زندگانی حضرت زینب (س)

    روابط عاطفی حضرت زینب (س) و امام حسین (ع) با تأکید بر واقعه عاشورا

    بشیر سلیمی، سعید طاووسی مسرور

    یکی از مسائلی که کمتر به آن توجه شده، روابط عاطفی معصومان (ع) با اعضای خانواده و بستگان درجه اول و روابط عاطفی متقابل آنان با معصوم (ع) است. از این رو در این مقاله روابط عاطفی حضرت زینب (س) بررسی شده اما تأکید بر واقعه عاشورا است. در این جستار با توجه به رعایت سیر تاریخی از ولادت حضرت زینب (س) تا اتمام واقعه عاشورا و وقایع پس از آن، حوادث به ترتیب توالی و پیشرفت‌ها مورد توجه بوده و روابط عاطفی از لابه‌لای گزارش‌های تاریخی و روایی استخراج شده است. 

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۱۷
    • بازدید: ۱۳۶
  • از صفویه تا مشروطه

    جریان شناسی تاریخی قرائت حماسی ـ اسطوره‌ای واقعه عاشورا

    محسن رنجبر

    پژوهش حاضر به مطالعه، بررسی و جریان‌شناسی تاریخی یکی از مهم‌ترین و مشهورترین قرائت‌ها و برداشت‌ها از واقعه عاشورا، یعنی قرائت حماسی ـ اسطوره‌ای از عصر صفویه تا مشروطه (با تأکید بر مقاتل) می‌پردازد. بر این اساس، پس از بیان چیستی دو واژه حماسه و اسطوره و رابطه و نسبت میان آن دو، به تبیین و پیشینه این رویکرد و قرائت پرداخته شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۱۵
    • بازدید: ۲۱۱
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×