موضوعات مقالات
  • تاریخ تحلیلی

    تحلیل جامعه شناختی جنبش مختار ثقفی

    فاظمه معتمد لنگرودی، محمدرضا بارانی

    جنبش ضداموی و ضدزبیری مختار، یک جنبش اجتماعی ـ انقلابی بود که با هدف خونخواهی امام حسین (ع) و برپایی حکومت عدل شکل گرفته بود. از این رو بررسی جامعه شناختی این جنبش می‌تواند در ارزیابی آن کمک زیادی کند. این پژوهش پس از گردآوری داده‌های تاریخی با رویکرد جامعه شناختی بر پایه چهار محور بنیادی: فرآیند، ساختار و ارتباط با کنش گران جنبش و باورها و نقش نیروهای کنش‌زا، به تحلیل جامعه شناختی این جنبش پرداخته است. دستاورد پژوهش نشان دهنده آن است که در پی دست‌یابی موالی به حقوق خویش، مختار به عنوان رهبر کاریزماتیک توانست موالی و شیعیان را همراه نماید؛ اما به دلیل ناسازگاری باورها با برنامه‌ها و اهداف، نهادی نشدن جنبش در عراق و هم چنین قدرت طلبی مختار، این جنبش دچار بحران شد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۲۵
    • بازدید: ۶۶
  • تاریخ‌نگاری عاشورایی

    تطور شناسی رویکردها در تدفین شهدای کربلا

    حسین حسینیان مقدم

    خبر دفن سیدالشهدا (ع) و یاران ایشان یک روز پس از شهادت‌شان، توسط قبیله بنی‌اسد از ساکنان منطقه غاضریه، از طریق گزارش ابومخنف به منابع معتبر تاریخی شیعه و سنی راه یافته و منابع پسین از آن استقبال کرده‌اند . گذر زمان این خبر را با نوعی تحوّل و شهرتی متفاوت مواجه کرده است. قرن یازدهم نقطه عطف این تحولات و آغاز رویکرد کلامی و شروعِ فاصله گرفتن موضوع دفن امام (ع) از یک حادثه تاریخی به یک اصل اعتقادی است؛ اصلی که ریشه در برخی احادیث شیعی دارد و تجهیز هر امام توسط امام بعدی را لازم می‌شمارد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۲۰
    • بازدید: ۷۵
  • نقش آفرینی تاریخی

    امام سجاد (ع) از سال ۶۱ تا ۹۴ هجری قمری

    سید حسن قریشی، سید محسن شیخ الاسلامی

    دوران امامت امام سجاد (ع) از سال 61 تا 94 یا 95 هجری قمری، یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخ اسلام است. در این دوران، دومین دور درگیری‌ها میان مسلمانان که با به شهادت رسانیدن امام حسین (ع) آغاز شده بود، با تثبیت مروانیان پایان یافت و از آن پس، سنت پیامبر رفته رفته رو به فراموشی می‌رفت. خفقان، سرکوب، حکومت قبیلگی، تجمل‌گرایی، تقاطی افکار ملل تابعه و نیازهای فقهی نو، مهم‌ترین مسائل در جامعه اسلامی بود. قدرت امویان در سایه خشونت حاکمان، نارضایتی‌های گسترده‌ای را ایجاد می‌کرد که خطری جدی برای دین نو بود.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۸/۱۹
    • بازدید: ۴۲
  • بر مبنای کاوش فرایند کلام

    تحلیل گفتمان سروده فرزدق برای امام سجاد (ع)

    مریم شعبانزاده، محبوبه ایمانی

    تحلیل گفتمان با کاوش فرایند کلام به بررسی زمینه‌های تولید سخن اعم از اندیشه‌های دینی، اجتماعی و سیاسی گوینده سخن و نحوه تولید آن و بازجست تعامل خواننده متن با کلام اطلاق می‌شود. داستان مدح فرزدق (19 - 110 ق.) شاعر بلندپایه اموی از امام سجاد (ع) معروف است که در آن هشام خلیفه اموی را با شعر و کلام خود در جمع، شرمنده کرده و حاکم قدرتمند زمان را از طریق کلام شکست داده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۷/۳۰
    • بازدید: ۹۰
  • بازخوانی معارف ناب از صحیفه سجادیه:

    رویکردهای تربیتی در سیره عملی امام سجاد (ع)

    رضا صفری

    در ادعیه امام زین‌العابدین (ع) دنیا وسیله‌ای برای نیل به مقصد و تنها گذرگاه برای سفر به جهان آخرت است. بر این اساس است که در فرازی از صحیفه سجادیه می‌فرمایند: «... وَارزُقنی الرغبهَ فیالعملِ لَکَ لإخِرَتی ... حتی یکونَ الغالبُ عَلَی الزهد فی دنیای».

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۷/۲۵
    • بازدید: ۱۳۱۷
  • جنایت دیگری از امویان در حره:

    تقابل اسلام و سنت در واقعه حره

    علی محمد ولوی

    این نوشته، گزارشی از سخنرانی دکتر علی محمد ولوی در سلسله سخنرانی‌های «بازشناسی قیام‌های پس از عاشورا» است که توسط پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار شده و با توجه به سالگرد این واقعه، پایگاه تخصصی امام حسین علیه‌السلام آن را به شما خوانندگان گرامی تقدیم می‌کند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۶/۱۷
    • بازدید: ۱۶۴۵
  • لحظه دیدار شگفت انگیز ابوحمزه ثمالی با امام سجاد (ع)

    مهدی قاسمی

    ثابت‌بن‌دینار ثُمالی، مشهور به ابوحمزه ثمالی، راوی، محدث و مفسر امامی قرن دوم و از اصحاب امام سجاد (ع)، امام باقر (ع) و امام صادق (ع) بود. ابوحمزه دعایی از امام زین العابدین (ع) نقل کرده است که در سحرهای ماه رمضان خوانده می‌شود و به دعای ابوحمزه ثمالی مشهور است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۴/۱۹
    • بازدید: ۱۷۹۵
  • صحیفه سجادیه و منابع تاریخی:

    کتاب‌شناسی صحیفه سجادیه

    حسین فراهانی

    صحیفه سجادیه کتابی حاوی 54 مناجات و دعا از امام سجاد (ع)، امام چهارم شیعیان است. صحیفه سجادیه پس از قرآن و نهج البلاغه نزد شیعیان جایگاه مهمی دارد و به نام‌های «زبور آل محمد» و «انجیل اهل بیت» مشهور است. در نوشتار حاضر، کتاب‌شناسی این اثر گران‌قدر انجام شده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۴/۱۰
    • بازدید: ۳۷۵۲
  • بحران‌های فکری و عقیدتی در جامعه اسلامی:

    امام سجاد (ع) و دفاع فرهنگی (بخش دوم)

    دکتر محسن رنجبر

    جامعه اسلامی بعد از شهادت امام حسین (ع) دچار بحران‌های فکری و عقیدتی شدیدی شده که امام سجاد (ع) در چنین شرایطی، تلاش کردند با رویکردهای فرهنگی با این بحران‌ها مقابله کنند که در نوشتار پیش روی، بخش دوم فعالیت‌های فرهنگی حضرت مورد بررسی قرار می‌گیرد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۲/۱۱
    • بازدید: ۲۱۷۱
  • بحران‌های فکری و عقیدتی در جامعه اسلامی:

    امام سجاد (ع) و دفاع فرهنگی (بخش نخست)

    دکتر محسن رنجبر

    جامعه اسلامی بعد از شهادت امام حسین (ع) دچار بحران‌های فکری و عقیدتی شدیدی شده که امام سجاد (ع) در چنین شرایطی، تلاش کردند با رویکردهای فرهنگی با این بحران‌ها مقابله کنند که در نوشتار پیش روی، بخش نخست فعالیت‌های فرهنگی حضرت مورد بررسی قرار می‌گیرد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۱۲/۱۱
    • بازدید: ۱۴۸۲
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×