موضوعات مقالات
  • «و ما قربانی بزرگی را فدای او ساختیم»

    تفسیر باطنی آیه و فدیناه بذبح عظیم

    سمیرا قلی یی، مرضیه محسن نژاد

    بسیاری از آیات قرآن کریم، علاوه بر تفسیر ظاهری، دارای معنای باطنی نیز هستند. برخی از این تفسیرهای باطنی برخاسته از روایات تفسیری معصومین (ع) و صحابه است. آیه 107 سوره صافات: «و فدیناه بذبح عظیم» نیز از جمله این آیات است. پرسش پژوهش حاضر این است که مقصود از تفسیر باطنی آیه 107 سوره صافات چیست؟ این پژوهش در صدد است با اتخاذ روش توصیفی- تحلیلی، با نگاهی بر تفسیر ظاهری آیه، به تفصیل پیرامون تفسیر باطنی آن بپردازد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۱۱/۰۵
    • بازدید: ۱۲۶
  • ترسیمی از قهرمانان کربلا در ادبیات

    ‌‌‌بررسی‌ تطبیقی سیمای حضرت زینب و حضرت عباس (ع) در شعر معاصر ایران و لبنان

    سید‌ مهدی‌ نوری کیذقانی

    میان ایران و سرزمین لبنان پیوندها و اشتراکات فرهنگی و مذهبی عمیقی وجود‌ دارد که سرچشمۀ اصلی‌ آن‌ شیعه بودن بخشی از ساکنان دو منطقه و ریشه‌دار بودن اندیشه‌های شیعی در آن‌ها است. یکی از موضوعاتی که می‌توان در ادبیات دو منطقه به‌صورت تطبیقی بررسی نمود عاشورا و مضامین عاشورایی است‌ در دوره معاصر جنگ‌های جنوب لبنان و مقاومت حزب‌الله در آن و نیز انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی در ایران باعث شد که در ادبیات مقاومت هر دو منطقه توجه و گرایش خاصی به ادبیات‌ عاشورایی‌ شکل گیرد. در این مقاله با روش تحلیل محتوا و تطبیق داده‌ها به بررسی تطبیقی سیمای دو قهرمان عاشورا یعنی حضرت عباس (ع) و حضرت زینب (س) در شعر معاصر دو منطقه پرداخته‌شده است‌.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۱۱/۰۳
    • بازدید: ۱۰۲
  • از حریم کعبه تا حرم کربلا؛

    واکاوی مبانی تاریخی رثای شهریار بر امام حسین (ع)

    جواد نعمتی، اکبر ساجدی، میرمحسن عرفانی راد

    ادبیات مرثیه یکی از مهم‌ترین منابع تحقیق و پژوهش در معارف حسینی است. زبان هنر در هر قالبی که درآید، ماندگاری و اثربخشی آن را مضاعف می‌کند. زبان شعر به خاطر ویژگی‌های احساسی، حماسی و ادبی سهم بیشتری را در بیان ابعاد حماسه حسینی داشته است. در بین شعرای معاصر، شهریار نیز خود را از این جرگه خارج ندانسته و با آفرینش چند قطعه مرثیه ادبی، ارادت خود را به سرور و سالار شهیدان نشان داده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۱۱/۰۱
    • بازدید: ۹۱
  • تـجلی‌ عزت و عظمت حسینی (ع) :

    دوبیتی خواجه معین‌الدین چشتی

    اکبر ساجدی، اکبر حسنی

    اهداف قیام امام حسین (ع)، بیان درس‌ها، شعارها‌ و پیام‌های مکتب حسینی و در نهایت تـبیین مبانی اعتقادی حرکت حضرت همواره مورد توجه‌ اندیشمندان، مورخان و نویسندگان فراوانی‌ قرار‌ گـرفته، به طوری‌که سهم فـراوانی از ادبـیات عاشورایی را در کنار ادبیات مرثیه به خود اختصاص داده است. این نوشتار ضمن معرفی خواجه معین الدین چشتی، مبانی‌ اعتقادی و کلامی دوبیتی او را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و به این نتیجه رسیده است که خواجه به مبانی اصیل اعتقادی حرکت امام حسین (ع) اشراف داشته و تفسیر صحیحی از‌ آن‌ ارائه‌ نـموده اسـت.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۱۰/۲۵
    • بازدید: ۱۲۸
  • مروری بر 40 سال شعر عاشورایی با محمدرضا سنگری

    ادبیات عاشورایی از زبان محمدرضا سنگری

    سعید موسوی

    واقعه عاشورا همواره در ادبیات و تاریخ تشیع، پررنگ‌ترین عنصر بوده است. ادبیات عاشورایی از دیرباز مورد توجه نویسندگان، شعرا و ادبا بوده است. از روزی که حضرت امام‌ حسین (ع) را در صحرای کربلا به شهادت رساندند و خانواده و اصحاب مویه کردند، ادبیات عاشورایی متولد شد و همچنان به حرکت خود ادامه می‌دهد.

    نکته قابل توجه برای ما نحوه این بروز و ظهور در دوره‌های مختلف تاریخی و سیاسی است. به ویژه خواستیم تا در گفت‌وگو با دکتر محمدرضا سنگری که ادیب و عاشورا پژوه است، نقش ادبیات عاشورایی را در 40 سال‌ اخیر بررسی کنیم. مثلا در چه دوره‌ای و چرا رنگ‌ حماسه بیشتر بود و در چه دوره‌ای نگاه عرفانی غلبه داشت. حاصل این گفت‌وگو را بخوانید.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۷/۲۲
    • بازدید: ۵۵۳۹
  • یادداشتی در باب تعهد در ادبیات

    ادبیات متعهد بر مذهب شیعه چه تاثیری داشته است؟

    مهدیار فدوی

    «ادبیات متعهد» از‌ آن‌ دست مفاهیمی است که از ابتدای ظهورش تاکنون همواره با ابهامات فراوانی، حتی ابهامات ذاتی، همراه بوده است. از شرح و تعریف «ادبیات متعهد» (ادبیات درخدمت امری غیر از ادبیات) و «ادبیات غیرمتعهد» (ادبیات درخدمت خود ادبیات) که بگذریم، این سؤال به ذهن متبادر می‌شود که واقعا ادبیات به چه چیزی ممکن است متعهد باشد که این صفت را به‌ دنبال خودش بکشد؟ دیگر اینکه مگر محتوایی که خالق اثر ادبی ارائه می‌کند از چه جهانی غیر از جهان ما می‌آید که نخواهد هیچ‌کدام از دغدغه‌های بشر را تسکین دهد و صرفا به‌ دنبال زیبایی باشد؟

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۱/۲۰
    • بازدید: ۶۶۳
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش چهارم)

    امام حسین علیه‌السلام در نمایشنامه‎ها

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    آخرین بخش این نوشتار به بررسی نوع نگاه نویسندگان جهان معاصر عرب به امام حسین (ع) و قیام حضرت در قالب نمایشنامه‌ها است. بدون شک آوردن مضامین مختلفی از قیام حضرت در قالب نمایشنامه ها تاثیر و ماندگاری بسیاری بر روح و جان مخاطبان خواهد گذاشت.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۹
    • بازدید: ۱۷۴۷
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش سوم):

    امام حسین (ع) در مقتل منظوم

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    از جمله اشعاری که در زمره رثای حسینی می‌توان شمرد اشعار مقتل منظوم است. به این صورت که وقایع کربلا، شهادت یاران امام حسین (ع) و حالات اسرای کربلا به صورت منظوم در آمده است. برخی اشعاری که ‌اکنون در عصر ما در بسیاری از مجالس حسینی استفاده می‌شود، از این نوع اشعار هستند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۷
    • بازدید: ۱۲۴۸
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش دوم)

    قالب‌های رثای حسینی در عصر معاصر

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

     رثای حسینی در عصر معاصر در قالب‌های کلاسیک، رمانتیک، مقتل منظوم، اشعار شعبی، ملحمه و نمایش‌نامه عرضه شده است؛ که در هر یک از موارد نمونه‌ای را همراه با مختصری از زندگی‌نامه شاعر بیان می‌داریم.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۵/۰۴
    • بازدید: ۹۰۶
  • رثای حسینی در دیوان شاعران سرزمین‌های عرب‌نشین در عصر معاصر (بخش اول):

    شعر معاصر حسینی

    سیده مرضیه عبدالله زاده دیوا

    شاعر معاصر با مقایسه کربلا با حوادث جنوب لبنان و فلسطین، حادثه عاشورا را نماد ظلم‌ستیزی می‌داند و مخاطب را به مخالفت با حاکمان ظالم ترغیب می‌کند. در هیچ یک از اعصار گذشته الهام از عاشورا در بین شاعران و ادبیات به‌گونه‌ای که در عصر حاضر وجود دارد، دیده نشده است. شعرای سنی، مسیحی و حتی کمونیسم از مکتب عاشورا درس آزادگی را آموخته‌اند. در سال‌های اخیر اشعار شعبی که در دیوان‌های مختص اهل‌بیت (ع) و به‌خصوص در سوگ اباعبدالله (ع) جمع‌آوری شده است، در عراق و در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اشعار معمولا در پایان منبرهای حسینی استفاده می‌شوند.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۴/۲۴
    • بازدید: ۲۳۲۹
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×