موضوعات مقالات
  • آیین‌های عاشورایی در دوره سلجوقی: زمینه‌ها و فرصت‌های مانایی

    مهتاب شورمیج، محمد شورمیج، منصور داداش‌نژاد، علی آقانوری

    با سقوط دولت آل بویه (حک: 334-447 ه.ق.) و به قدرت رسیدن سلجوقیان (حک: 431-590 ه.ق.) برگزاری آیین‌های عاشورایی، علی‌رغم سخت‌گیری‌های هیئت حاکمه در نیمه اول عصر سلجوقی، همچنان در میان امامیه استمرار داشت، و در منابع تاریخی کم و بیش گزارش شده است. پژوهش حاضر به آیین‌های عاشورایی عصر سلجوقی، زمینه‌ها و فرصت‌های مانایی و برگزاری مراسم عاشورا، گونه‌های عزاداری امام حسین (ع)، عزاداری سنیان حنفی و شافعی، عزاداری زنان، مناقب‌خوانی، مرثیه‌سرایی و تعزیه پرداخته است. یافته‌های پژوهش با تکیه بر روش توصیفی‌-تحلیلی نشان می‌دهد که زمینه‌ها و فرصت‌هایی در دوره سلجوقی وجود داشته که سبب مانایی آیین‌های عاشورایی بوده است. آیین‌های عاشورایی، و زمینه‌ها و فرصت‌هایی  که موجب استمرار این آیین‌ها شده، هدف این پژوهش است. آیین‌های عاشورایی در این عصر خودجوش بوده است. هر زمان که شیعیان اوضاع و احوال سیاسی مناسب و فرصت مناسبی می‌یافتند، در ایام محرم، به‌ویژه روز عاشورا، آیین‌های عزاداری مخصوص امام حسین (ع) برپا می‌کردند. همان آیین‌های عاشورایی که در عصر آل بویه وجود داشته، در این دوره هم کمابیش وجود داشته و منقطع نشده است.

    • تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۸/۳۰
    • بازدید: ۴۳
  • فلسفه و علت تشویق به عزاداری در سیره معصومین (ع)

    روح‌ اله زینالی

    گریه بر امام حسین (ع) «ریشه» در «اعتقادات» شیعه، و نیز «احساسات» و «عواطف» شیعیان و غیر شیعیان دارد. و اینجاست که نکته «مهم» و «اساسی» تشویق اهل بیت (ع) به گریه و عزاداری فهمیده می‌شود

    • تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۸/۰۴
    • بازدید: ۷۴
  • نگاهی تحلیلی به هنر شبیه‌خوانی

    محسن آقاحسنی، امیرتیمور رفیعی، سید حسن قریشی، حمیدرضا جدیدی

    تعزیه حاصل تلفیق اندیشه و تفکر ایرانی و آموزه‌های اسلامی است. در بررسی سیر تکاملی گونه‌های مختلف عزاداری بر اساس مدارک و مستندات موجود، به نظر می‌رسد شرایط شکل‌گیری این گونه نمایشی قبل از دوره صفویه وجود نداشته و از طرفی اجرای تعزیه‌خوانی در دوره قاجار نیز بر کسی پوشیده نیست.

    • تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۷/۱۶
    • بازدید: ۱۶۶
  • تبیین برگزاری مراسم اربعین:

    حسین (ع) قطب‌نمای آزادگان و آزادی‌خواهان جهان

    عباس خامه‌یار

    فرهیختگان و فرزانگان جهان حقیقت نهضت حسینی را به خوبی درک کرده‌اند، از این رو رهبر این نهضت برای آنان به مثابه  آموزگار و الگویی والا و بی بدیل بوده و هست. بسیاری از این فرزانگان اهل قلم، مسلمان و مسیحی، در کنار مردم در گردهمایی میلیونی اربعین شرکت می‌کنند.

     

    • تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۷/۱۰
    • بازدید: ۷۲۹
  • کرونا و عزاداری محرم

    مهدی نساجی

    ای کاش دست اندرکاران کشوری و نیز عالمان دین، با درک موقعیت، اجتماعات عزاداری را به طور کلی ممنوع می کردند.

    • تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۵/۲۱
    • بازدید: ۵۱۷
  • کمیت کم کن و کیفیت افزای

    محمد عندلیب همدانی

    گویا نمی‌دانند که در این عصر و زمان، مهم کیفیت و محتوای شعائر حسینی است، نه کمیت و ازدیاد برنامه‌های بی‌محتوا!

    • تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۴/۰۸
    • بازدید: ۵۴۰
    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۲/۲۰
    • بازدید: ۷۲۷
  • نقش آموزه‌های شیعی

    تعزیه و عزاداری در نهضت مشروطیت

    امیر تیمور رفیعی، محسن آقاحسنی

    نقش هنر نمایشی تعزیه که بیان مفهومی از تاریخ، اندیشه و فرهنگ اسلامی و شیعی است و تحت تأثیر فرهنگ و تمدن و گفتمان ایرانی شکل گرفته، به عنوان رسانه‌ای شیعی در تحولات اجتماعی این دوره قابل بحث و بررسی است. در این مقاله برآنیم تا با بررسی مدارک و اسناد تاریخی موجود، آنچه که از برگزاری مراسم تعزیه‌خوانی و عزاداری به عنوان بخشی از فرهنگ و آموزه‌ تشیع، در شکل‌گیری و جریان نهضت مشروطیت نقش داشته است را یافته و عرضه نماییم. باشد که مورد توجه قرار گیرد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۲۹
    • بازدید: ۳۲۹
  • نمادی از شکوه آئین های عاشورایی

    تکیه دولت و مراسم مذهبی آن

    مهدی گلجان، سپیده افشاررضائی

    با روی کارآمدن دولت صفویه و رسمی شدن مذهب شیعه در ایران، سبک تازه ­ای از عزاداری به نام روضه‌­خوانی و نوعی نمایش مذهبی همراه با اشعار و متون مرتبط با واقعه کربلا با ایجاد تکیه‌­ها، حسینیه­‌ها و موقوفات به وجود آمد. این مراسم و آیین­‌ها در دوران قاجار برای کسب مشروعیت مردمی، با شدت و گسترش بیشتری دنبال می‌شد، در این زمان هر طبقه و صنفی برای برگزاری عزاداری سعی می­ کردند تا از طریق ساختن تکیه و وقف آن، اجر دنیوی و اخروی کسب کنند و نامی نیکو برای خود باقی بگذارند تا این که ناصرالدین شاه دستور ساخت تکیه دولت را داد.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۱۰/۲۱
    • بازدید: ۲۹۹
  • تاریخ‌نگاری

    ابهامات و یقینیات پیرامون اربعین حسینی

    محمد تقی سبحانی نیا

    در این مقاله با توجه به متون تاریخی معتبر، احتمالات ممکن را تبیین کرده و ضمن بیان نظر مدافعان این واقعه، دیدگاه خود را مبنی بر نبود دلیل کافی و قابل اعتماد بر مسئله اربعین سیدالشهدا (ع) تبیین خواهیم نمود. همچنین امکان رسیدن کاروان اسرا را نیز به کربلا در اربعین اول تقریباً ناممکن دانسته و در پایان، دلیل الحاق سر مطهر امام حسین (ع) را به جسم شریفش مورد خدشه قرار داده و وجود حدیث شریفی که زیارت اربعین را از علائم مؤمنان می‌شمارد، برای استحباب و فضیلت آن زیارت کافی دانسته‌ایم.

    • تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۹/۲۶
    • بازدید: ۵۷۸
فراموشی رمز عبور

ایمیل خود را وارد کنید

×
ارتباط با ما

پیام های خود را از این طریق برای ما ارسال نمایید.

×